Τελευταία χημειοθεραπεία - 23/3/2023

 Τελευταία χημειοθεραπεία σήμερα. Ένα "ταξίδι" που ξεκίνησε πριν από 5 μήνες ακριβώς.

Δε θα ξεχάσω εκείνο το βράδυ Κυριακής, που καθισμένη ανέμελα στο κρεβάτι, ψηλάφησα τον όζο. Στο ένα εκατοστό κάτω από το δέρμα, κάτι σκληρότερο από τον γύρω ιστό, σε μέγεθος (νόμιζα) φακής.

Ήταν πολύ γνώριμη αυτή η αίσθηση: Θυμήθηκα πως πριν από πολλά χρόνια, στις ΗΠΑ, στα πλαίσια ενημέρωσης για τον καρκίνο του μαστού, μια ιατρική εταιρεία είχε φέρει ομοιώματα μαστών από σιλικόνη σε κάποια από τα οποία είχαν "κρύψει" ένα "ογκίδιο" και εμείς έπρεπε να βρούμε σε ποιά από όλα τα ομοιώματα υπήρχαν αυτά τα ογκίδια.

Η πρώτη αίσθηση: σοκ!

Πάντα πίστευα (όπως όλες μας;!) ότι ο καρκίνος δε θα έφτανε ποτέ σε μένα. Δεν ξέρω γιατί το πίστευα: Ήμουν από τους ανθρώπους που "κυνηγούσε" τα βιολογικά μαρούλια, έτρωγε υγιεινά. Ήμουν (είμαι) αδύνατη, αθλούμαι, δεν καπνίζω, δεν πίνω αλκοόλ, ούτε (όπως φάνηκε στη συνέχεια) είχα γενετική προδιάθεση.

Κι όμως... Αυτή η σκληράδα ήταν εκεί, κάτω από το δέρμα, δεν άφηνε κανένα περιθώριο να την αγνοήσεις.

Ευτυχώς η ακτινολόγος στην οποία απευθύνθηκα την επόμενη ημέρα κρατούσε πάντα κάποιες ώρες για τις γυναίκες που είχαν "πιάσει κάτι". Γι' αυτή της την πρόνοια, της είμαι ευγνώμων.

Λιγότερο από 48 ώρες μετά την ψηλάφιση, ήρθε η πρώτη διάγνωση: "συμπαγές σκληρό μόρφωμα, ύποπτο μιτωτικής εξεργασίας".

Και τώρα; Τι κάνουμε; Όλοι μιλάνε για το "ταξίδι" στο χώρο των νοσοκομείων, αλλά από που "πιάνει" κανείς το νήμα;

Πήρα μερικά ονόματα χειρουργών: "Και τώρα τρέχα!" μου είπε.

Αυτή ήταν η πιο σημαντική συμβουλή: "Και τώρα τρέχα!"

Όπως αποδείχθηκε, time was of the essence, όπως λένε οι Άγγλοι. Κάθε εβδομάδα, ίσως και κάθε ημέρα μετράει, επειδή ο επόμενος υπέρηχος (σε άλλο ακτινολόγο) έδειξε ότι μέσα σε 3 εβδομάδες ο όγκος είχε υπερδιπλασιαστεί! Ο καρκίνος δεν αστειεύεται...

Γι' αυτό άκουσα με επιφύλαξη τον πρώτο άνθρωπο με τον οποίο επικοινώνησα να μου κλείνει ραντεβού για 10 ημέρες αργότερα.

O δεύτερος γιατρός ανταποκρίθηκε γρηγορότερα: 4 ημέρες αργότερα βρέθηκε ραντεβού για μαγνητική (σε ημέρα Κυριακή - η μόνη ημέρα που υπήρχε διαθέσιμο ραντεβού), το πόρισμα βγήκε την επομένη, και το ίδιο απόγευμα έγινε η βιοψία.

Ο όγκος "έδειχνε" τις άγριες προθέσεις του: η αύξησή του φαινόταν εβδομάδα με την εβδομάδα. Πλέον χρειαζόταν να ξεκινήσει κανείς με χημειοθεραπεία.

Όπερ και εγένετο.

Αυτά γινόταν πριν 4-5 μήνες.

Μετά την πρώτη ψηλάφιση, και μέχρι να ξεκινήσουν οι χημειοθεραπείες, το πρώτο διάστημα ήταν το πιο δύσκολο: έπρεπε να πάρω τη βέλτιστη απόφαση: να επιλέξω γιατρούς, να επιλέξω που θα γίνουν οι θεραπείες και όλα αυτά ενώ ήξερα ότι το ρολόϊ μετρούσε το χρόνο.

Είμαι ευγνώμων στον πολύ αγαπητό καθηγητή που, όταν του ζήτησα "να με αναλάβει", μέσα σε 48 ώρες λάβαινα την πρώτη μου χημειοθεραπεία. Κάθε μέρα μετρά...

Έμαθα τι σημαίνει "χημειοθεραπεία" με παρενέργειες για τις οποίες δεν με είχε προειδοποιήσει κανείς. Πολλές διαφορετικές παρενέργειες, ξεφύτρωναν η μία μετά την άλλη, ως "kinder έκπληξη". Αλλά σιγά σιγά και μέσα από πειραματισμούς, ή από τύχη, ή με συμβουλές που πήρα από ειδικούς, μπόρεσα να τις θέσω υπό έλεγχο... Και ίσως γράψω γι' αυτές κάποια στιγμή: επειδή είναι κρίμα οι παρενέργειες να είναι "εκπλήξεις" τις οποιες κάθε ασθενής θα ανακαλύψει μόνη της, ενώ ίσως δεν έχουν όλες την ίδια πρόσβαση σε πληροφορίες που είχα εγώ.

Τελευταία χημειοθεραπεία σήμερα.

Έχω μπροστά μου κάποιο διάστημα παρενεργειών, χειρουργεία, και άλλες θεραπείες - ελπίζω όχι τόσο "βαρβαρες" όσο οι πρώτες...

Η αντιμετώπιση του καρκίνου είναι ένα μεγάλο ταξίδι που, όποιος επιλέξει τη ζωή, δεν μπορεί να αποφύγει. Γι' αυτό, όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα.

Η καλύτερη συμβουλή: Αυτό που μας λένε συνέχεια οι γιατροί και εμείς ξεχνάμε γιατι λέμε "εεε, τώρα, δε θα τύχει σε εμένα" ή

"δε βαριέσαι, θα κάνω κάποια στιγμή μαστογραφία". Τακτικός έλεγχος (μαστογραφία) και στους ενδιάμεσους μήνες, ψηλάφηση!

Ας γνωρίζουμε: Υπάρχουν κάποιοι καρκίνοι που θα κάνουν την εμφάνισή τους σε λιγότερο από 12 μήνες από τον τελευταίο μαστογραφικό έλεγχο. Σε λιγότερο από 11 μήνες από τον τελευταίο μαστογραφικό έλεγχο. Αν μάλιστα περιμένουμε 14 ή 15 μήνες για να επαναλάβουμε τη μαστογραφία, μπορεί να έχει ήδη ξεφύγει.

Γι' αυτό: Τακτική, τακτικότατη ψηλάφηση.

Και αν - ο μη γένοιτο - βρεθεί κάτι, η συμβουλή είναι μία:

"Και τώρα τρέχα"!

Υ.Γ.

Απευθύνθηκα σε αρκετούς γιατρούς, είτε για να με αναλάβουν, είτε για να πάρω μια δεύτερη γνώμη. Είμαι ευγνώμων για όσα με φροντίδα μου προσέφεραν. Ιδιαίτερα ευγνώμων στους γιατρούς και τις νοσηλεύτριες που με πολλή αγάπη με φρόντισαν κατά τις χημειοθεραπείες - και ξέρω ότι αυτή την αγάπη και φροντίδα προσφέρουν σε κάθε ασθενή. Τους οφείλω πολλά (basically, τη ζωή μου!) Δημοσιεύθηκε στο Facebook στις 23/3/2023

Εικόνα των κρουσμάτων στην Κρήτη - 28 Αυγούστου 2020

Συνολικός αριθμός κρουσμάτων ανά νομό.

Δεν έχω ξεκάθαρη εικόνα για το συνολικό αριθμό των κρουσμάτων ανά νομό στην Κρήτη:

Ενώ ανακοινώνονταν τα κρούσματα ανά νομό καθ' όλη τη διάρκεια της άνοιξης, και ανακοινώνονται στον τύπο από τις αρχές Αυγούστου, κατά το μήνα Ιούλιο δεν είχαμε τέτοια πληροφόρηση.

Επομένως δε γνωρίζω με βεβαιότητα το συνολικό αριθμό κρουσμάτων ανά νομό στις αρχές Αυγούστου.
Όμως, επειδή από τις αρχές Αυγούστου υπάρχουν σχετικές πληροφορίες στον τύπο, μπορούμε, στις καμπύλες συνολικού αριθμού κρουσμάτων, να παρακολουθήσουμε την αυξητική πορεία σε κάθε νομό ξεχωριστά.

Η παρακάτω εικόνα αποτυπώνει τον εκτιμώμενο συνολικό αριθμό κρουσμάτων μέχρι τις 28/8.

Εάν κάποιος έχει πληροφορίες για τον αριθμό των θετικών περιστατικών που σημειώθηκαν για κάθε ημέρα του Ιουλίου και για κάθε νομό, ας επικοινωνήσει μαζί μου.

Μέσος ημερήσιος αριθμός κρουσμάτων ανά 100.000 κατοίκους:

Ο αριθμός των θετικών περιστατικών που "χρεώνονται" σε κάθε νομό, υπολογίζεται με βάση τη διεύθυνση μόνιμης κατοικίας του προσώπου. Εάν θέλουμε να συγκρίνουμε την επίπτωση της COVID-19 σε διαφορετικούς νομούς της χώρας, έχει νόημα η αναγωγή του εβδομαδιαίου αριθμού περιστατικών ανά 100.000 κατοίκους.

Αντί του εβδομαδιαίου αριθμού περιστατικών ανά 100.000 κατοίκους, στην παραπάνω εικόνα αποτυπώνω τον κινητό μέσο όρο 7 ημερών ανά 100.000 κατοίκους.

Με αναγωγή σε 100.000 κατοίκους, τα Χανιά έχουν το χειρότερο μέσο ημερήσιο αριθμό περιστατικών μεταξύ των 6 περιφερειακών ενοτήτων που αποτυπώνω στο γράφημα.

Κορονοϊός - Εβδομάδα 1η

Δευτέρα 9 Μαρτίου 2020

Σήμερα πήγα στο Ηράκλειο για να διδάξω Μαθηματική Βιολογία στην ιατρική.
Έμελλε να είναι το τελευταίο "δια ζώσης" μάθημα πριν το κλείσιμο των πανεπιστημίων.

Συνάντησα το Στέφανο. Μιλήσαμε για το παρατηρητήριο ψευδοεπιστήμης.
Στη συνάντησή μας ακολουθήσαμε τις οδηγίες του ΕΟΔΥ.

Συμφωνήσαμε ότι τα πανεπιστήμια θα κλείσουν "είναι απολύτως βέβαιο". Το ίδιο βράδυ ανακοινώθηκε το κλείσιμο σχολείων και πανεπιστημίων.
Επέστρεψα στα Χανιά.

Τρίτη 10 Μαρτίου 2020

Τετάρτη 11 Μαρτίου 2020

Έκλεισαν σχολεία και πανεπιστήμια σήμερα.

Πέμπτη 12 Μαρτίου 2020

Παρασκευή 13 Μαρτίου 2020

Σάββατο 14 Μαρτίου 2020

Κυριακή 15 Μαρτίου 2020

Κορονοϊός - εβδομάδα 2η

Δευτέρα 16 Μαρτίου

Σήμερα δόθηκαν νέες οδηγίες από τον ΕΟΔΥ σχετικά με τον τρόπο επιλογής όσων θα εξεταστούν

Οι καμπύλες αύξησης με βάση τα στοιχεία του WHO

Τρίτη 17 Μαρτίου

Τετάρτη 18 Μαρτίου

Σήμερα έκλεισαν τα εμπορικά καταστήματα. Πλέον θα είναι ανοικτά μόνο τα σούπερ μάρκετ και τα φαρμακεία.

Πέμπτη 19 Μαρτίου

Σήμερα στο διάγγελμά του ο πρωθυπουργός επεσήμανε ότι αρκετοί συμπολίτες μας φεύγουν από τα μεγάλα αστικά κέντρα για να πάνε στην κατοικία τους στα νησιά - αυτό θα έχει ως συνέπεια να βρεθούν σε περιοχή που δεν έχει τις ιατρικές υποδομές που έχουν τα αστικά κέντρα.

Η ίδια φοβάμαι μήπως κάποιοι από τους ταξιδιώτες μεταφέρουν, εν αγνοία τους, την ασθένεια στα νησιά.

Παρασκευή 20 Μαρτίου

tanea.gr > Ελλάδα >

Επιστολή 33 πανεπιστημιακών υπέρ του νόμου Διαμαντοπούλου

Επιστολή στήριξης του ισχύοντος νόμου για την τριτοβάθμια εκπαίδευση έστειλαν σήμερα 33 καθηγητές Πανεπιστημίων, ημέρα που συζητείται στη Βουλή το νομοσχέδιο με τις αλλαγές που προτείνει ο υπουργός Παιδείας Κωνστανίνος Αρβανιτόπουλος. Παράλληλα με την επιστολή τους οι 33 εκφράζουν την αντίθεσή τους στο «ξήλωμα» όπως το χαρακτηρίζουν, του νόμου της Διαμαντοπούλου, το οποίο επιχειρείται όπως λένε αυτές τις ημέρες. Αναλυτικά η επιστολή.

TANEA Team 1 Αυγούστου 2012 | 17:35

Στηρίζουμε τον Νόμο 4009/2011 για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και είμαστε αντίθετες/οι στο ξήλωμά του που επιχειρείται τις μέρες αυτές, ΕΠΕΙΔΗ:
Ο Νόμος 4009:  

Από την ελπίδα στη διάψευση των προσδοκιών – Πέντε χρόνια από τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές

1. Ενισχύει την αυτοτέλεια των Πανεπιστημίων δίνοντάς τους, για πρώτη φορά τη δυνατότητα σύνταξης δικού τους οργανισμού που αποφασίζεται από τα ίδια και όχι από την Πολιτεία. Παράλληλα, ορίζει ότι η πανεπιστημιακή κοινότητα οφείλει να λογοδοτεί στην κοινωνία, η οποία και το χρηματοδοτεί, και προβλέπει το Συμβούλιο του Ιδρύματος ως όργανο λογοδοσίας και ελέγχου της διοίκησης των ΑΕΙ και διασφάλισης της διασύνδεσής τους με την κοινωνία. Τα εξωτερικά μέλη του επιλέγονται με αυξημένη πλειοψηφία και άρα συναινετικά από  τα εκλεγμένα εσωτερικά. Αντίθετα, σύμφωνα με τις προτεινόμενες αλλαγές αρκεί η απλή πλειοψηφία των παρόντων, με αποτέλεσμα να ευνοείται η επιβολή των ομάδων και φατριών που επικρατούν στο ίδρυμα.
3. Βοηθά στην κατεδάφιση της κομματοκρατίας καταργώντας την συμμετοχή των φοιτητικών παρατάξεων στη διοίκηση: ενώ ιδεοτυπικά η συμμετοχή των φοιτητών θεωρείται πράξη δημοκρατίας, δεν είναι λίγες οι φορές που οι αποφάσεις του συλλόγου των φοιτητών λαμβάνονται μετά από ανταλλαγή ύβρεων και άσκηση βίας, η ανάδειξη εκπροσώπων των φοιτητών γίνεται χωρίς καταστατικό, οι συνελεύσεις αποφασίζουν χωρίς απαρτία ή με αποκλεισμούς. Δίνοντας στους "εκπροσώπους" των παρατάξεων βήμα λόγου και δύναμη ψήφου στα όργανα διοίκησης των ΑΕΙ "επιδοκιμάζουμε" τέτοιου είδους φαινόμενα.
5. Σπάζοντας το οργανωτικό μονοπώλιο των τμημάτων, ο Ν. 4009 επιτρέπει τη δημιουργία νέων, ευέλικτων και διεπιστημονικών προγραμμάτων σπουδών, που στηρίζονται στη "συνένωση επιστημονικών δυνάμεων", όπως επιτάσσουν η εξέλιξη των επιστημών και οι ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας. Αντίθετα η αναγκαστική διατήρηση των τμημάτων ως μονάδων οργανωμένης γνώσης ευνοεί μόνον τη συντηρητική νοοτροπία όσων μένουν προσκολλημένοι στο δόγμα ότι η γνώση παράγεται και αναπαράγεται σε διακριτές «καθαρές» δομές. Σύμφωνα με τις προτεινόμενες αλλαγές τα εργαστήρια, οι κλινικές και τα μουσεία επιστρέφουν στην ευθύνη των τμημάτων αντί για τις σχολές, διαιωνίζοντας καθηγητικά φέουδα και σπατάλη πόρων.
7. Για δεκαετίες τώρα, τα ελληνικά πανεπιστήμια διαμορφώθηκαν με βάση τη λογική ότι κάθε συλλογικά λαμβανόμενη απόφαση είναι και ορθή. Έτσι όμως, η ατομική ευθύνη κρύφτηκε κάτω από το χαλί του αλάθητου της συλλογικότητας! Ο Ν/ 4009 προβλέπει την επιλογή του Κοσμήτορα βάσει προσόντων από το Συμβούλιο του Ιδρύματος και την επιλογή των αξιολογητών των Καθηγητών από τον ανεξάρτητο Κοσμήτορα. Αντίθετα, σύμφωνα με τις προτεινόμενες αλλαγές, ο Κοσμήτορας θα συνεχίζει να εκλέγεται από όλους τους Καθηγητές του Τμήματος, αλλά και να επιλέγει όσους θα κρίνουν τους Καθηγητές του Τμήματος! Έτσι δεν θα αλλάξει σε τίποτε η σημερινή κατάσταση στην οποία ο ορισμός από το ίδιο το Τμήμα με πρόταση του Τομέα των αξιολογητών των μελών του και η άτυπη πρακτική οι αξιολογούμενοι να προτείνουν τους αξιολογητές τους οδήγησαν σε καταστάσεις διαπλοκής αλλά και υποταγής των μελών ΔΕΠ χαμηλότερων κυρίως βαθμίδων, με αποτέλεσμα τη δημιουργία σχέσεων συναλλαγής και διαπλοκής.

Ο νόμος 4009 εφαρμόζεται ήδη στα περισσότερα σημεία του χωρίς προσκόμματα. Είναι ώρα να εφαρμοστούν και οι υπόλοιπες διατάξεις του, όσες αφορούν τη διοίκηση των Πανεπιστημίων, των οποίων η εφαρμογή έχει μέχρι σήμερα παρεμποδιστεί από κομματικές ομάδες και Πρυτάνεις με ισχυρά κομματικά ερείσματα. Τυχόν αδυναμίες του μπορούμε να τις διορθώσουμε αφού πρώτα αυτές φανούν στην πράξη και μέσα από την εφαρμογή του. Είναι ώρα να επιτρέψουμε στα Πανεπιστήμια να αναπτύξουν σχέσεις εμπιστοσύνης και αλληλοτροφοδότησης με τους πολίτες και την κοινωνία.  Ειδάλλως,  θα έχουμε χάσει μια ιστορική ευκαιρία για ουσιαστική αναβάθμιση των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της χώρας μας.
1)      Γιώργος Ανωγειανάκις, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
2)      Μάρκος Ασσαέλ, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
3)      Πέτρος Βασιλειάδης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
4)      Λουκάς Βλάχος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
5)      Βασιλική Γεωργιάδου, Πάντειο Πανεπιστήμιο
6)      Αχιλλέας Γραβάνης, Πανεπιστήμιο Κρήρης
7)      Άνα Γραμματικάκη, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
8)      Παύλος Ελευθεριάδης, Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης
9)      Πέρσα Ζερή, Πάντειο Πανεπιστήμιο
10)  Ορέστης Καλογήρου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
11)  Δημήτριος Κανδυλάκης, Πολυτεχνείο Κρήτης
12)  Άγγελος Κανελλής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
13)  Αναστασία Καρρά, ΤΕΙ Ηπείρου
14)  Ελένη Κασάπη, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
15)  Βάσω Κιντή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
16)  Ιωάννης Ληξουριώτης, Πάντειο Πανεπιστήμιο
17)  Δάφνη Μανουσάκη, Πολυτεχνείο Κρήτης
18)  Καλλιόπη Μακρίδου, Αριστοτέλιο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
19)  Αχιλλέας Μητσός, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
20)  Βασίλης Μούγιος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
21)  Κώστας Μπιλιαδέρης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
22)  Γιώργος Παγουλάτος, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
23)  Χρήστος Παναγιωτίδης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
24)  Μάρκος Παπαγεωργίου, Πολυτεχνείο Κρήτης
25)  Λίνα Παπαδοπούλου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
26)  Βασίλης Παπάζογλου, Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο
27)  Κωνσταντίνος Πατέστος, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
28)  Θεόφιλος Πουταχίδης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
29)  Μπάμπης Σαββάκης, Πανεπιστήμιο Κρήτης
30)  Μιχάλης Σακελλαρίου, Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο
31)  Κώστας Σοφούλης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
32)  Δημήτρης Σωτηρόπουλος, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
33)  Μάγδα Τσολάκη, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Brain drain ...

Έφυγα από την Ελλάδα για πρώτη φορά στην ηλικία των 18. 3 χρόνια Αγγλία, 5 1/2 χρόνια στο Seattle, μισό χρόνο στη Γαλλία, δύο χρόνια στη Washington και ένα χρόνο στην Ελβετία. Είχα τρομερή νοσταλγία και ανυπομονούσα πως και τι να επιστρέψω στην Ελλάδα. Επέστρεψα πρώτη φορά στο πανεπιστήμιο Κρήτης ως συμβασιούχος. Έχοντας μείνει για 12 χρόνια ενήλικης ζωής στο εξωτερικό, δεν είχα ιδέα από την κατάσταση στην Ελλάδα. Δεν μου είχε πει κανείς "δεν επιστρέφεις σε θέση συμβασιούχου". Τον πρώτο χρόνο κάναμε 6 μήνες να πρωτοπληρωθούμε, αλλά οι καθυστερήσεις δε σταμάτησαν εκεί. Οι καθυστερήσεις πάντα σε πολλαπλάσια των 3 μηνών. Κάποιοι ψυθίριζαν ότι διάφοροι στο υπουργείο "επενδύαν" τα χρήματα που ερχόταν από την ευρωπαϊκή ένωση, πριν μας δώσουν το "κεφάλαιο". Έκανα αιτήσεις για κάποια σταθερή θέση, συνήθως παίρναν τον "εσωτερικό" υποψήφιο.
Επιστρέφοντας στο Ηράκλειο από τη Ζυρίχη, ήταν τέτοια η νοσταλγία μου που σκεφτόμουν ότι θα φιλούσα το χώμα της Κρήτης. Ένα πράγμα δεν περνούσε από το μυαλό μου: ότι θα υπήρχε περίπτωση να ξαναφύγω.

Το χειμώνα του 2004, καταλαβαίνοντας ότι είχα φτάσει σε αδιέξοδο, έκανα ξανά τα χαρτιά μου για να επιστρέψω στις ΗΠΑ. Δέχτηκα μια θέση tenure-track στο πανεπιστήμιο Vanderbilt, ένα καλό ιδιωτικό στο Νασβιλ, Τενεσί. Θυμάμαι το πρώτο πράγμα που μου έκανε εντύπωση όταν ανέλαβα καθήκοντα ήταν ότι στη συνέλευση των καθηγητών, όταν μιλούσα, άκουγαν την άποψή μου! Ήταν τρομερή αυτή η διαπίστωση, έδειχνε τι είχε προηγηθεί στην αγαπημένη πατρίδα...
Το Vanderbilt μου συμπεριφέρθηκε άψογα. Ένα σταθερό περιβάλλον, στο οποιο το κύριο μέλημα των συναδέλφων, του προέδρου του τμήματος, όλης της σχολής, ήταν να προσφέρουν σε κάθε ένα μέλος ένα περιβάλλον στο οποίο θα μπορεί να αποδόσει. Σχεδόν κάθε εβδομάδα περνούσε ο πρόεδρος του τμήματος από τα γραφεία μας: "Χρειάζεσαι κάτι; Γνωρίζεις ότι έχει προκηρυχθεί η τάδε ευκαιρία χρηματοδότησης; Την άνοιξη διοργανώνονται τα εξής σεμινάρια, αν θέλεις μπορείς να συνδιοργανώσεις ένα..."
Έμαθα τι σημαίνει συνεχής και ενεργή υποστήριξη. Είδα τις ενεργές προσπάθειες ενός προέδρου τμήματος ώστε το τμήμα να βελτιώσει τη θέση του στα rankings... Και η έρευνά μου να είναι η μόνη και καθημερινή μου έγνοια... Όλα περίφημα...

Κι όμως, αυτή η πλανεύτρα Κρήτη, δεν έλεγε να βγει από το μυαλό μου. Εξελέγην στο Πολυτεχνείο Κρήτης και είπα να δοκιμάσω την τύχη μου στην Ελλάδα για δεύτερη φορά...
Επιστρέφω το Μάιο του 2006. "Δοκιμαστικά", μου είπαν από το Vanderbilt. Αν δε σου αρέσει, επιστρέφεις πίσω. "Δοκιμαστικά" σκέφτηκα και εγώ...

Να μην τα πολυλογώ, πέρυσι το χειμώνα επέστρεψα για 7 μήνες στη Washington. Για 7 μήνες θυμήθηκα πως είναι να βρίσκεσαι σε ένα σταθερό, προβλέψιμο περιβάλλον. Θυμήθηκα πως είναι το να βρίσκεσαι σε περιβάλλον που ο ένας στηρίζει και σέβεται τον άλλο. Σε μια εργασία στην οποία οι αποδοχές σου επιτρέπουν να μην ανησυχείς για το ενοίκιο, για το εάν μπορείς να πληρώσεις για τη θέρμανση, και μπορείς να αφιερωθείς στην έρευνα.
Πίσω στην Ελλάδα της κρίσης, και στα Χανιά του airbnb, τα πράγματα δεν είναι εύκολα, ακόμα και για κάποιον που έχει σταθερή εργασία. Όλα τα σημαντικά, είναι προβληματικά. Οι μισθοί χαμηλοί, τα νοίκια "στο Θεό", η γραφειοκρατία ατελείωτη, η νομοθεσία συγκεχυμένη, δεν ξέρεις "τι θα σου ξημερώσει". Αισθάνεσαι ότι, αντί ο ένας να βοηθά τον άλλο, η χώρα είναι γεμάτη μικρά και μεγάλα φέουδα και συχνά κρίνεσαι και λαμβάνονται αποφάσεις υπέρ σου (ή εναντίον σου) ανάλογα με το τι (νομίζουν) οι άλλοι ότι πρεσβεύεις ...
Όσο για την αναξιοκρατία, εναντίον της όλοι μιλάνε και όλοι κάπου κάνουν τα "στραβά μάτια"...

Οι συμπολίτες μας που πρώτα γνώρισαν τις στρεβλές καταστάσεις στην Ελλάδα και στη συνέχεια βρέθηκαν στο εξωτερικό, γνώρισαν τι σημαίνει να μπορείς να εργάζεσαι σε ένα περιβάλλον προβλέψιμο, στο οποίο η εργασία αναγνωρίζεται και αμοίβεται. Γνωρίζουν τι σημαίνει να βρίσκεσαι σε ένα περιβάλλον στο οποιο επικρατεί ο σεβασμός του ενός προς τον άλλο. Ένα περιβάλλον στο οποίο υπάρχει κατ' αρχήν εμπιστοσύνη του ενός προς τον άλλο, και στη βάση αυτής της εμπιστοσύνης ο ένας θα βοηθήσει τον άλλο. Ειδικά οι επιστήμονες, γνωρίζουν ένα περιβάλλον το οποίο τους προσφέρει όλες τις προϋποθέσεις για να δημιουργήσουν. Είναι πολύ σημαντικό για τον κάθε ένα από εμάς, να μπορεί να δημιουργεί. Και αυτή τη δυνατότητα την προσφέρουν οι χώρες που υποδέχονται το δικό μας "brain drain".
Αυτό το περιβάλλον, γιατί θα θελήσει να το αφήσει ο έλληνας του εξωτερικού;

Το εμπόριο τίτλων σπουδών ως "εργαλείο ανάπτυξης"

Θυμάμαι ότι στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο τότε υπουργός Παιδείας Πέτρος Ευθυμίου προωθούσε την ιδέα της διεύρυνσης του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας, η οποία έμεινε στη μνήμη μας με το γνωστό «κάθε πόλη και πανεπιστήμιο, κάθε ραχούλα και ΤΕΙ». Μάλιστα, τότε κυκλοφορούσε μια λίστα με τις πόλεις και κωμοπόλεις της χώρας με πληθυσμό άνω των 5.000 κατοίκων, με αναφορά για το εάν είχαν έστω ένα τμήμα ΤΕΙ. Τέτοια "έπρεπε να σχεδιαστούν".

Αντίστοιχης αισθητικής, αν όχι λογικής, είναι οι πρόσφατες συζητήσεις για δημιουργία μιας ελληνικής "αγοράς παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης". Η ίδια η υπουργός αναφέρει ότι η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων θα "προσελκύσει φοιτητές από όλον τον κόσμο, με σημαντική βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και άμεσα οικονομικά οφέλη για τη χώρα. Η χώρα μας πολύ σύντομα θα αναδειχθεί σε περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης".

Δυστυχώς, όπως στο "σχεδιασμό" της κατανομής των τμημάτων ΤΕΙ ανά την επικράτεια, έτσι και σε αυτές τις εξαγγελίες λείπει οποιαδήποτε πειστική αναφορά στο πως θα διασφαλιστεί η ποιότητα του παρεχόμενου "εκπαιδευτικού προϊόντος".

"Να μην κερδίζει μόνο η Κύπρος και η Τουρκία" είχε κάποτε πει ο επικεφαλής του Ποταμιού, Σταύρος Θεοδωράκης.

Φαίνεται η αγωνία μας δεν είναι πλέον η ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης, αλλά το ποιός θα προσφέρει περισσότερους τίτλους σπουδών. Τα παραδείγματά μας έπαψαν να είναι οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Γαλλία, η Φινλανδία - πλέον τα "παραδείγματα προς μίμηση" είναι η Κύπρος και η Τουρκία...

Για την προώθηση της ιδέας του σχεδιαζόμενου "περιφερειακού κέντρου εκπαίδευσης" τα επιχειρήματα δεν είναι πειστικά:

Το brain drain σίγουρα θέλουμε να το περιορίσουμε, αλλά ευχής έργο θα ήταν να θέλαμε να φέρουμε πίσω στη χώρα εκείνους που πρωτοπορούν και βρίσκονται στην αιχμή της έρευνας και που δεν θα δεχτούν να αναπτύξουν το ερευνητικό τους εργαστήριο σε ένα κολλέγιο τρίτης κατηγορίας όταν μπορούν να ερευνήσουν στο Harvard, στο ΕΤΗΖ, στο Berkeley, στην Οξφόρδη.

Το επιχείρημα της "οικονομικής αιμορραγίας" καλά κρατεί εδώ και δεκαετίες... Στο όνομα της ανάσχεσης αυτής της "οικονομικής αιμορραγίας" έχει αυξηθεί ο αριθμός των εισακτέων τις τελευταίες δεκαετίες από 12% σε 80%. Οποιαδήποτε σωστή μελέτη θα είχε προσπαθήσει να αναζητήσει το πρόβλημα αυτών των πιέσεων για παροχή τίτλων σπουδών στο στρεβλά σχεδιασμένο πλαίσιο απόδοσης επαγγελματικών προσόντων, αλλά και στην άσχημα σχεδιασμένη (για να μην πω ανύπαρκτη) επαγγελματική εκπαίδευση. Η εμμονή στην περαιτέρω διεύρυνση της τριτοβάθμιας, εκφράζει τη λάθος κατανόηση των πολύ σοβαρών προβλημάτων στο χώρο της εκπαίδευσης.

Το ότι μπορούμε να προσελκύσουμε φοιτητές από όλο τον κόσμο - γι' αυτό δεν υπάρχει αμφιβολία. Το τρίπτυχο "λίγο κρασί, λίγο ήλιος, θάλασσα" είναι σίγουρα ελκυστικό για πολύ κόσμο, ιδιαίτερα εάν στη χώρα προέλευσης έχουν περισσότερο αξία οι τίτλοι σπουδών και όχι η ποιότητα. Εξ'αλλου, ας μην ξεχνάμε, πολλά diploma mills έχουν ανοίξει στην περιοχή, τα οποία προσφέρουν τίτλους σπουδών εύκολα και άκοπα.

Η ποιότητα δε διασφαλίζεται με τις μάλλον αφελείς εξαγγελίες ότι "ο συναγωνισμός με τα δημόσια πανεπιστήμια θα οδηγήσει στην βελτίωση του επιπέδου παρεχόμενης εκπαίδευσης για όλους" - πόσο συντέλεσαν τα ιδιωτικά της Κύπρου, που είναι πολύ χαμηλά στις διεθνείς κατατάξεις, σίγουρα όχι στην πρώτη χιλιάδα, στη βελτίωση του δημόσιου Πανεπιστημίου Κύπρου, το οποίο βρίσκεται σε κατάταξη μεταξύ 401-500 στον κόσμο;

Θα με ρωτήσετε κάποιοι: "Τι πειράζει εάν δημιουργηθούν 30 νέα πανεπιστήμια, σε θέσεις κατάταξης 3000 έως 20.000 στον κόσμο;"
Η απάντηση δεν είναι δύσκολη: όσο δεν εξυγιαίνεται το πλαίσιο απόδοσης επαγγελματικών προσόντων και άδειας ασκήσεως επαγγέλματος, το γνωσιακό υπόβαθρο των νέων πτυχιούχων θα βαίνει μειούμενο. Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα που παραμένει εγκλωβισμένη στα "τυπικά προσόντα" για τη στελέχωση φορέων και οργανισμών, η οποία εδώ και μισό αιώνα αδυνατεί να διακρίνει την ποιότητα - αντιθέτως μοριοδοτεί την ποσότητα (π.χ. διαφορετικών τίτλων προσόντων), μια χώρα της οποιας ο νομοθέτης αδυνατεί να κάνει τη διάκριση μεταξύ τίτλου σπουδών από το Caltech και τίτλου σπουδών από το φυσικό Καβάλας, αναγκαστικά θα συνεχίσει να στελεχώνει τον κρατικό μηχανισμό βάσει "τυπικών προσόντων". Έάν, κατά μέσο όρο, η ποιότητα του μέσου τίτλου σπουδών βαίνει μειούμενη, η ποιότητα του επιστημονικού προσωπικού της χώρας θα είναι αντίστοιχη.
Εάν δεν μπορούμε να κάνουμε τη διάκριση της ποιότητας, η πείρα έχει δείξει ότι οι καλύτεροι θα φεύγουν προς τις χώρες που όχι μόνο μπορούν να κάνουν τη διάκριση, αλλά την εκτιμούν με το σωστό τρόπο.

Προς το παρόν, το ζητούμενο είναι να γίνει κατανοητή η ανάγκη διάκρισης της ποιότητας από την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας. Τα υπόλοιπα έπονται.